Psikolojik bozukluklar, düşünce, duygu ve davranışlarda klinik olarak anlamlı bozulmalarla karakterize edilen durumları ifade eder. Bu bozukluklar kişinin günlük işlevselliğini, ilişkilerini ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir.
Anksiyete Bozuklukları
En yaygın psikolojik bozukluk grubudur. Aşırı endişe, korku ve kaçınma davranışlarıyla karakterizedir:
- Yaygın anksiyete bozukluğu
- Sosyal anksiyete bozukluğu (sosyal fobi)
- Panik bozukluk
- Özgül fobiler
- Ayrılık anksiyetesi
Duygudurum Bozuklukları
- Majör depresif bozukluk: Sürekli üzüntü, ilgi kaybı ve enerji düşüklüğü
- Bipolar bozukluk: Manik ve depresif dönemlerin dönüşümlü yaşanması
- Distimi: Uzun süreli hafif depresyon
Kişilik Bozuklukları
Uzun süreli, yaygın ve esnek olmayan davranış kalıpları ile karakterizedir. Narsisistik, borderline, antisosyal ve kaçıngan kişilik bozuklukları bunların başında gelir.
Travma ile İlişkili Bozukluklar
- Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB)
- Akut stres bozukluğu
- Uyum bozuklukları
Obsesif Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar
Tekrarlayan düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşünceleri azaltmaya yönelik tekrarlayan davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterizedir.
Yeme Bozuklukları
- Anoreksiya nervoza
- Bulimiya nervoza
- Tıkınırcasına yeme bozukluğu
Tedavi Yaklaşımları
Psikolojik bozuklukların tedavisinde psikoterapi (BDT, EMDR, şema terapi, psikodinamik terapi), ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri kullanılır. Erken tanı ve uygun tedavi ile pek çok bozukluk etkili şekilde yönetilebilir.
